Stop Loss Nedir?

keepingcool

Dünyanın en geniş hacimli işlem piyasası Forex’te, iki türlü emir tipi vardır. Bunlar; işlemlere anında müdahale etmeye yarayan piyasa emri ve gelecekte oluşacağına inanılan pozisyonlar için verilen bekleyen emirlerdir. Bekleyen emirler, kendi içinde de farklı türlere ayrılır. Her bir emir tipini ayrı ayrı incelemk için Forex Emir Türleri adlı yazımızı okuyabilirsiniz. Burada, bekleyen emir türlerinden ‘Stop Loss’u inceleyeceğiz.

Stop loss; yani ‘Zararı Durdur’ emri, piyasada açık olan bir işlemden zarar edileceği öngörülen bir pozisyon için verilen bir emirdir. Yatırımcı, işlem görmekte olan varlığın değerinin, şimdiki değerinden daha düşük bir seviyeye ineceğine inanıyorsa, zarar meydana getirecek değer seviyesine bir stop loss emri tanımlar. Bekleyen emirler öngörülen şartlar meydana geldiği anda piyasa emri gibi davrandığı için, tanımlanan zarar seviyesine varıldığı anda stop loss emri işlemi otomatik olarak kapatır. Zararı durdur emri, işlem;

  • alış işlemi ise fiyatlar piyasada o anki fiyatın altına düştüğünde,
  • satış işlemi ise fiyatlar piyasada o anki fiyatın üstüne çıktığında,

verilir. Stop loss emrinin amacı, yatırımcının zararını sabitlemek ve daha büyük zararlara uğramasının önüne geçmektir. Piyasadaki işlemlerin risk yönetimini yaparken stop loss emri kullanılarak istenmeyen sonuçlarla karşı karşıya kalmanın önüne geçilebilir.

Parite Nedir?

AA000743

Forex piyasası katılımcılarının neredeyse her işleminde kullandığı terimlerden biri paritedir. Örneğin, ‘USD/TRY paritesinde işlem yapmak’ ifadesi, forex piyasası ile ilgilenen herkesin karşılaşacağı bir ifadedir. Buradan da anlaşılacağı gibi, bir dövizin tek başına bir fiyatı yoktur. Bu mantıkla hareket ederek ortaya çıkan parite kavramı iki ülke para biriminin birbirine bölünmesi ile ortaya çıkar. Parite; iki döviz cinsinin oluşturduğu yatırım değeri olarak tanımlanabilir.

Parite oranları arz talep kurallarına göre belirlenir. Piyasadaki döviz değerleri arasındaki takasın hangi oranlar esas alınarak gerçekleştirileceğini ifade eder. Parite oranları, söz konusu döviz çiftlerinin ait oldukları ülkelerde yaşanan, ihracat ve ithalatın gerçekleştiği döviz cinsi ve miktarı, dış ticaret dengeleri gibi ekonomik gelişmelerden etkilenerek değişiklik gösterebilir.

Parite çiftleri USD/TRY şeklinde ifade edilir. Bu ifadedeki ilk para birimi (yani USD) ‘Baz Döviz (Base Currency)’ olarak bilinir. İkinci para birimi (yani TL) ise ‘Karşıt Döviz (Counter Currency)’ dir ve değişkendir. Hesapların kar / zarar durumları belirlenirken karşıt dövizden faydalanılır.

Forex piyasalarının dünyada en büyük işlem hacmine sahip paritesi EURUSD (Euro Amerikan Doları) paritesidir. Bunu takip eden diğer popüler parite çiftleri ise, USDJPY (Amerikan doları Japon Yeni) paritesi, GBPUSD (Sterlin Amerikan Doları) paritesi, AUDUSD (Avustralya Doları Amerikan Doları) paritesidir. Bu duruma Türkiye bazlı bakıldığında ise en çok işlem hacmine sahip pariteler; USDTRY (Amerikan doları Türk Lirası) paritesi ve EURTRY (Euro Türk Lirası) paritesi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Marjin Nedir?

Copy-of-what-is-forex-trading

Forex, sık sık terimler üzerinden ifade edilerek yorumlanan bir finansal işlemler alanıdır. Forexte işlem yapmak isteyen kişilerin, forex terimlerine hakim olması gerekir. Her ne kadar çok sayıda terim kullanılıyor olsa da, forex ile ilgilenen herkesin mutlaka bilmesi gerektiği ve piyasada işlem yaptığı sırada karşılaşmama ihtimalinin olmadığı bazı terimler diğer terimler ile birlikte daha sık kullanılır. Marjin de bu sık kullanılan temel terimlerden biridir.

Marjin, en genel tanımıyla, forex piyasalarında bir işlem başlatmak ya da bir işlemi sürdürmek isteyen bir yatırımcının hesabında bulunuyor olması gereken minimum düzeydeki net varlıktır. Forex piyasasında yapılan 1 lotluk işlem sonucunda alınan pozisyon büyüklüğünün %1’i teminat olarak ayrılır. Bu %1 ’lik miktar sizin ‘marjin’inizdir. Ana bakiyeden marjini çıkardığınızda elde ettiğiniz miktar ise ‘serbest marjin’ karşılığınız olur.

Daha iyi kavrayabilmek adına bir örnekle açıklayalım :

10.000 USD değerinde ana paranız mevcut olsun.

EUR/USD paritesinde 1.2900 ‘dan ALIŞ işlemi gerçekleştireceğimizi varsayalım.

Bir loklut işlem yaptığımız zaman aldığımız pozisyonun %1i teminat olarak ayrılacağı için,

129.000/100 = 1290 USD marjinimiz olacaktır. (Yani pozisyon açılımı için hesabımızdan 1290 USD teminat olarak ayrılacak demektir.)

10.000 – 1290 = 8710 USD ise serbest marjinimiz olacaktır. (Yani serbest marjin kadar daha pozisyon açabiliriz demektir.)

 

Marj Çağrısı (Margin Call) Nedir?

Yatırımcının forex piyasasında aktif olan işlemleri sonucunda, hesabının zarara uğraması durumunda aracı kurum ya da kişiler, hesap sahibinin pozisyon kaybetmemesi için gereken teminat yükseltmesi gerektiğini ifade eden bir çağrı bırakır. Bu çağrıya ‘Marj Çağrısı’ denir. Çağrı yönlendirmesi ile gerekli fon takviyesi gerçekleşirse müşteri, bulunduğu pozisyonu sürdürebilir ya da çağrıya rağmen pozisyonu kapatma emri verebilir.

Hedging Nedir?

unleashing_contingent_liquidity

Forex, oldukça geniş bir işlem hacmine sahip dünyanın en önemli finans piyasasıdır. Çok sayıda katılımcının çok sayıda –anlık ya da uzun süreli- işlemler gerçekleştirmesi nedeniyle piyasa, küresel çapta tüm ekonomik gelişmelerden etkilenmektedir. Bu gelişmelerin piyasada yarattığı dalgalanmalar, yatırımcıların aldıkları kararlar neticesinde hesaplarına kar ya da zarar olarak yansımaktadır. Bu nedenle, piyasadaki işlemler, her an pozisyon değişikliğine uğrama ihtimali açısından risk taşırlar.

Yatırımcıların, piyasa koşullarındaki değişmelerden olumsuz yönde etkilenmemek adına kullandıkları uygulamaya ‘Hedging’ denir. Yatırımcı, sahip olduğu aktif bir işlemin, tam karşılığı fakat zıt yönlü pozisyonunu açarak olası risklerden kendini korumaya çalışır. Örneğin; piyasada long pozisyonda bir miktar döviziniz varken, aynı miktar dövizin short pozisyonunu da açarak hedging işlemi uygulamış olursunuz. Böylece, piyasa koşullarındaki herhangi bir değişim, bir pozisyonunuzu zarara uğratıyorsa diğer pozisyonunuzda kar ediyor olacaktır. Elde ettiğiniz kar, zararınızı karşılayacağı için kazanç söz konusu olmasa da, riskten korunmuş olursunuz.

Genelde, piyasa koşullarının zor yorumlandığı, gelecek pozisyonlar için tahmin yürütelemediği, kısacası belirsizlik seviyesinin yüksek olduğu durumlarda başvurulan bir kar – zarar kilitleme yöntemidir. Hedging işlemi, herhangi bir pozisyonu otomatik olarak kapatmaz; yalnızca yatırımcıya zaman kazandırır.

CFD Nedir?

15

İngilizcede ‘Contract for Difference’ ifadesinin kısa kullanımı olan CFD’nin Türkçe’deki karşılığı ‘Fark Sözleşmesi,  Fark Kontratları’ şeklindedir. Forex piyasalarında alım satım işlemlerinin fiyat beklentileri üzerinden gerçekleştirildiği belli başlı vadeli ürünlere CFD denir. 90’lı yıllarda teknolojinin patlaması ve Forex piyasalarının gelişmeye başlamasına paralel olarak gelişen CFD‘de hisse senedi, endeks, emtia, parite, tahvil ve bono gibi dayanak varlıklara bağlı işlemler yapılır. Bu varlıklara fiziksel olarak sahip olmak söz konusu değildir; ancak beklentilerin satın alınması ile işlem yapılır. Ürünün gelecekte sahip olması beklenen fiyatı üzerinden pozisyon açılır ve bu pozisyondaki gelecek fiyatı, sözleşmenin ana konusu olur. Kaldıraç etkisinin kullanılmaya başlaması da CFD’nin gelişmesinde etkili olan bir diğer unsur olmuştur.

Küresel olarak, CFD’lerin tümü vadeli olarak açılır. En önemli özelliklerinden biri olarak, CFD sözleşmelerinde vade sonu geldiğinde işlemler otomatik olarak kapatılır. Başlangıç ve bitiş tarihi önceden belli olan sözleşmenin süresi sona erdiğinde, ana konu ürününün fiyatının başlangıçtan beri ne kadar değiştiği hesaplanır ve aradaki fark ile kar / zarar tespiti yapılır.

CFD ’nin Avantajları Nelerdir?

  • Tek bir platform üzerinden, herhangi gerçek bir satın alma yapmaya gerek olmaksızın değerli metal, emtia, endeks vs varlıklarına yatırım yapmaya olanak tanır.
  • Fiziksel alım satımın olmaması yatırımcıyı pek çok yasal yükümlülükten kurtarır.
  • Geniş hacimli işlemleri az sermaye ile kısa sürede ve esnek şekilde gerçekleştirmeye izin verir. Bu da demek oluyor ki, CFD’de kaldıraç kullanarak düşük meblağlar yatırarak daha yüksek meblağlar elde etmek mümkündür.
  • En önemli avantajlarından biri swapsız işlem ; yani günlük taşıma maliyetsiz işlem yapabilmektir.
  • Ayı ve boğa piyasalarında korunarak fırsat değerlendirme imkanı sağlar.
  • Piyasalarda oluşan grafikleri incelemeye ve birbirleri ile karşılaştırmaya olanak tanır.
  • Genel anlamda, piyasada işlem yaparken ters yönde pozisyon açarak kendinizi dengeleme işlemine hedgeleme CFD’de hisse senedi portföyleri endeks işlemleriyle hedgelenebilir.

Forex ile CFD Arasındaki Farklar

CFD ile Forex ‘in farklılık gösterdiği bazı noktalar vardır. Bunların en önemlisi, Forex’te döviz üzerinden işlem yapmaya izin verilirken CFD’de işlemlerin endeksler, eneji, değerli metaller vb üzerinden yapılıyor olmasıdır. Ayrıca Forex piyasalarında işlem gören döviz çiftleri makroekonomik, siyasi ve jeopolitik olaylardan etkilenerek fiyat değeri kazanırken, CFD’ye konu olan varlıkların fiyatları arz ve talebe göre şekil alır.

Swap Nedir?

forex

Forex piyasasının en çok kullanılan ve dikkat edilmesi gereken terimlerinden biri swaptır. Kelime anlamı olarak ‘değiştirmek, değişim, takas etmek’ ifadelerine karşılık gelen swap; finansal anlamda, yatırım yapılan para birimleri arasındaki faiz oranı etkilerinin yatırımcı hesabına olan pozitif ya da negatif yansımasıdır.

Swap işlemlerinde satın alım uzun pozisyon, satış ise kısa pozisyon oluşturur. Swap işleminin mantığına göre; satışı yapılan para ‘borç verilmiş’ ve satın alınan para ‘borçlanmış’ demektir. Yani yatırımınızı hangi paritede işliyorsanız, o işlemin sizin hesabınıza yansıması karşıt cinsten olur.

Örneğin;

  • EUR/TRY paritesinde işlem gören bir yatırımda; forex piyasasına TL satmış ve karşılığında Euro satın almışsınız demektir. Bu işlemde Euro, TL’ye göre daha düşük faiz oranına sahipse, işlemin hesabınıza yansıması eksi (-) yönde olacaktır.

Ya da;

  • TRY/USD paritesinde bir yatırım işlemi gerçekleştirdiğinizde, düşük faizli doları forex piyasasına verdiğiniz için işlem, hesabınıza artı (+) yönde bir etki yapacaktır.

 

Swap Bedeli

Swap işlemleri sırasında hesabınızın uğradığı kesintilerdir. Swap bedelleri belirli kurallara göre hesaplanır. Gecelik hesaplanan bu bedeller, swap uzun ve swap kısa için farklılık gösterir. İş günleri içinde kapatılmamış işlemlere uygulanan swap bedeli, aynı gün içinde açılıp kapanan işlemler için uygulanmaz. Merkez bankaları tarafından belirlenen faiz oranlarının uygulanması nedeniyle, swap bedelleri döviz çeşidine göre değişiklik gösterir. Yine ülkeler arasında farklılık gösterebilen resmi tatiller de swap bedellerinin uygulama süresini etkileyebilmektedir.

Spread Nedir?

Concept background for exchange rate of world currency

Spread, bir yatırımcının Forex piyasasında gerçekleştirdiği işlemler sırasında katlandığı maliyet olarak tanımlanır. Forex piyasasında faaliyet gösteren aracı firmaların müşterilerine uyguladığı hesap işletim ücreti olarak da bilinen spread, tek bir döviz kurunun alım ve satım işlemlerine göre gösterdiği farkı ifade eder. Spread miktarı, alım – satımı yapılan emtianın türüne göre de değişiklik gösterebilir. Herhangi bir ücrete tabi olmayan forex işlemlerinde yatırımcılar yalnızca spread maliyetlerine maruz kalır.

Spread oranları dinamik ya da sabit olabilir. Genellikle forex piyasasında ‘Dinamik spread oranı’ uygulanırken, bazı aracı kurumlar müşterilerine özel olarak belirli ürünlerde sabit spread oranları da uygulayabilir. Spread, ‘pip (fiyat adımı, kur makası)’ cinsinden hesaplanır. Bir yatırımcı, piyasada yeni başlattığı işlemde, spread kadar zarar eder. Spread oranında para kaybedilen bir başka durum ise, alım ve satım fiyatlarının aynı olmasıdır.

Dinamik spread oranları, bir ürünün piyasadaki açılış saatinde, öncesinde ya da sonrasında büyük farklılık gösterebilir. Piyasanın işlem hacmi ve hareketliliği de spread oranını etkileyen diğer faktörlerdendir. Sabit spread ise; piyasa koşullarından ve zamandan etkilenmeksizin aynı kalır.

Scalping Nedir?

maxresdefault

Scalping, forex piyasasındaki yatırımcıların kısa dönemli işlemler üzerinden kar elde etmeyi amaçladığı anlık işlemlerdir. Türkçede henüz karşılığı olan bir sözcük kullanılmamaktadır. Scalping işlemi yapan kişilere ise; scalper denir. Hacmi büyük işlemlere oranlara çok daha az bir oranda risk taşıyan bu işlemler yaygın olarak 10 pips altında gerçekleşir. Scalping yatırımcılarının dikkate alması gereken etken alım satım işlemleri arasında gerçekleşen fiyat farklarıdır. Kısa zaman dilimlerinde gerçekleştiği için piyasa etkilerinden uzakta kalan scalping işlemleri, düşük risk oranı nedeniyle yatırımcılar tarafından sıkça tercih edilir. Tek bir işlem süresi, genellikle 1 ya da sadece birkaç dakika sürebilir. Bu nedenle yatırımcısının büyük bir konsantrasyon ve takip yeteneğine sahip olması gerekir. Anlık işlemlere dayanan scalping işlemlerindeki en ufak bir değişimin dahi gözden kaçmaması gerekir.

Scalping ile Kar Elde Etmek

Bir scalperın, scalping yaparak kar elde etmesi için gün içinde düşük fiyatlar üzerinden sık sık işlem açıp kapatması gerekir. Uzun vadedeki piyasa yönelimlerinden çok anlık refleksler ile değişkenlik gösteren scalping işlemlerinde kar elde etmek isteyen bir scalper, küresel etki yaratacak gelişmeleri takip etmelidir. Aceleci davranarak düşük karlar elde etmek yerine, sabırlı davranmalı ve doğru hamleler yapmalıdır.

Rollover Nedir?

what-is-forex

Forex piyasasında rollover ‘öteleme, pozisyon yenileme’ anlamlarını ifade eder. Normalde süresi bir gün olan Forex işlemlerinin gün içinde kapatılmaması durumunda öteleme; yani rollover kavramı devreye girer. Yatırımcı, aynı iş günü içinde saat akşam 5’i gösterene dek açtığı işlemi kapatmadıysa, işlem tutarının tamamı üzerinden rollover miktarı kadar faiz öder ya da alacaklı olur. Yatırımcı eğer döviz sattıysa, faiz öder ve eğer döviz satın aldıysa faiz alacaklısı konumunda olur. Herhangi bir faize maruz kalmamak için yatırımcının o gün içinde açtığı işlemi belirtilen saatten önce kapatmış olması gerekir.

Rollover Nasıl Uygulanır?

Rollover miktarı hesaplanırken günlük faiz oranları ve toplam işlem tutarları önemli rol oynar. Baz alınan faiz oranı ile karşıt cins faiz oranın farkı, işlem gören hesabın nominal değeri ile çarpılır. Elde edilen miktar, baz alınan döviz kuru ile yıllık gün sayısının çarpımına bölünür. Bu işlemde, faizin negatif mi  yoksa pozitif mi etki edeceği o günkü faiz oranları arasındaki farka göre yönlenir.

 

Forex Nedir?

what-is-forex-trading-foreign-exchange

Forex, yani Fx,  ‘Yabancı Para Değişimi ‘nin İngilizce’deki karşılığı olan ‘Foreign Exchange’ kalıbının yaygın olarak kullanılan kısaltmasıdır ve genel anlamda yatırımcılar ve borsacılar tarafından yabancı para pazarındaki işlemleri ve değişimleri tanımlamak için kullanılır. Forex, altın, gümüş, bakır, platin, doğal gaz, mısır, buğday, şeker, pamuk vb emtiaların performansları doğrultusunda, iş günlerinde günün her saatinde yatırım kararları verilebilen finansal bölgenin en büyük piyasasıdır. Forex işlemleri, Türkiye ‘de Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilen kurumlarca düzenlenir ve denetlenir. Yıllık işlem hacminin yaklaşık 5.5 – 6 trilyon TL olduğu Forex piyasası, bilinçli yatırım işlemleri için en hızlı büyüyen ve en güvenilir piyasadır.

Forex Pazarı, farklı para birimlerinin birbiri ile ilgili değerlerinin belirlendiği, merkezsizleştirilmiş küresel bir pazardır. Diğer pazarlardan farklı olarak forex pazarında, ticari işlemlerin yürütüldüğü tek bir merkez bulunmaz. Bunun yerine, işlemler pek çok farklı lokasyondaki pek çok farklı katılımcı tarafından yürütülür. Herhangi iki para biriminin birbiri ile neredeyse aynı değeri aldığı ya da herhangi iki para biriminin aynı ilgili değeri kısa bir zaman diliminden daha uzun sürdürdüğü gibi durumlara bu piyasada çok nadir rastlanır. Buradan hareketle, Forex piyasasında iki para birimi arasındaki değişim oranı sık sık farklılık gösterir demek mümkündür.

Forex’in Avantajları Nelerdir?

Forex, hem kurumlar hem de yatırımcılar açısından oldukça avantajlı bir işlemler bölgesidir. Forexi bu kadar yaygın kılan avantajlardan en büyüğü ise bireysel yatırımcılara işlem yapma olanağı sağlamasıdır. Borsa yatırımları için, Forex yatırımlarının benzeri olduğu söylenebilir. Örneğin; bir borsa yatırımcısı, fiyatının gelecekte artacağını düşündüğü bir hisse senedi satın alır ve yine gelecekte fiyatının düşeceğine inandığı hisse senetlerini elden çıkarmaya çalışır. Benzer olarak, bir forex yatırımcısı da gelecekte takas oranlarının artacağını düşündüğü bir eşlenik değeri satın alır ve gelecekte bu oranların düşeceği beklentisine sahip olduğu değeri satar.

Döviz ticareti açık bir pazar üzerindedir; tıpkı hisse senetleri, bonolar, bilgisayarlar, arabalar ve pek çok diğer emtialar ve hizmetlerin olduğu gibi… Bir para biriminin değeri arz ve talep dengesindeki dalgalanmalar gibi zaman zaman değişiklik göstermektedir.

Forex ticaretinin avantajlarından bir diğeri ise, uygun likiditeye bağlı herhangi bir zamanda döviz eşlerini satın alabiliyor ya da satabiliyor olmanızdır. Böylece, eğer Euro bölgesinde çatlamalar olacağını öngörüyorsanız euronuzu satabilir ve dolar satın alabilirsiniz. Eğer altın fiyatlarında yükselme olacağını düşünüyorsanız daha önceki korelasyon motifleri temelinde Avustralya Doları satın alabilir ve U.S. Dolarını satabilirsiniz. Tüm bu bilgiler ve açıklamalar ışığında özetlersek, pazar trendlerini takip ederek hiçbir işlem ücretine tabi tutulmadan sıfır maliyet ile ve tamamen özgür bir ortamda paranızı büyütmek ya da küçülmesine neden olmak sizin elinizdedir.